Football’owa Refleksja

Amerykański sezon sportowy na bieganie za piłką w pełni, a ja w swej aspołecznej i zapewne niepoprawnej politycznie ignorancji w myślach cytuję prof. Chomsky’ego:
Jest oczywistym to, że profesjonalny sport, taki sport, w którym nie bierzemy bezpośredniego udziału, odgrywa w społeczeństwie istotną rolę (…) Bez wątpienia przyciąga on ogromną uwagę (…).
Polityka jest jedną z tych rzeczy w życiu społecznym, w którą możemy zaangażować się wykorzystując naszą inteligencję. Ludzie nie traktują jednak swojego udziału w niej poważnie. A skoro tak, to szukają innych dziedzin, w które mogliby włożyć energię i którymi mogliby zając myśli. Jedną z tych rzeczy jest sport. Na naszą rzeczywistość składają sie: mało interesująca praca, brak jakiegokolwiek kreatywnego zajęcia pod ręką, kiczowata kultura, której jesteśmy biernymi obserwatorami, i wreszcie życie polityczno-społeczne, które jest poza naszym zasięgiem, bo należy do bogatych. Cóż więc pozostaje? No więc tym, co nam pozostaje jest sport, któremu poswiecamy wiele uwagi, inteligencji i pewności siebie. Myśle, że ogólnie rzecz biorąc do tego właśnie sprowadza się jego najważniejsza funkcja społeczna. Co oczywiście tłumaczy powód dla którego pewne dyscypliny sportowe w tak wielkim stopniu wspierane są przez najbardziej wpływowe instytucje. (…)

Sporty mają jeszcze inną , użyteczną funkcję. Są one wspaniałym sposobem na wyhodowanie szowinizmu. Pielęgnowana od wczesnych lat irracjonalna wierność drużynom sportowym sprzyja wykształceniu szowinistycznych postaw, które potem z łatwością przenoszą się na inne sfery (…). Dlaczego ma nas ekscytować to, że nasza drużyna piłkarska wygrywa i z jakiej racji płaczemy nad jej porażką? (…) To irracjonalne przywiązanie do nie mającej większego znaczenia zbiorowości, jest niczym innym jak treningiem subordynacji względem władzy i treningiem szowinizmu. Podziwiamy tych nowoczesnych gladiatorów za to, że potrafią robić rzeczy, których zwyczajny śmiertelnik zrobić nie jest w stanie, (…) co nie przeszkadza nam traktować tego, mimo wszystko, jako wzoru do naśladowania. Do tego jeszcze gladiatorzy Ci walczą w naszym imieniu, dlatego też należy im się z naszej strony słuszny doping. (…) A tak naprawde to jest to nic innego jak: irracjonalna rywalizacja, irracjonalna lojalność w stosunku do systemów władzy i bierne przyzwolenie na raczej marne wartości. Właściwie trudno sobie wyobrazić, że coś mogłoby bardziej przyłożyć się do autorytatywnych postaw, angażując w to jednocześnie ludzką inteligencję i odciągając uwagę od innych rzeczy.

Spoglądając na całość tego fenomenu, trudno oprzeć się wrażeniu, że gra on istotną społeczną rolę (…) jest on częścią całego system indoktrynacji i propagandy, i jako taki warty jest bliższej analizy.
 
Źródło:

  “Understanding power. The Indispensable Chomsky”,

    Edited by Peter R. Mitchell and John Schoeffel,

    New York, 2002, str. 98-100.

Kosmos: rozszerza się, czy kurczy?

Przeprowadzone w ostatnich latach obserwacje galaktyk i procesu rozszerzania się wszechświata doprowadziły do zaskakujących wniosków. Astronomowie przyznają, że mogą one dowodzić istnienia niewidzialnych form materii i energii. Odkryto, że galaktyki poruszają się z dwa razy większą szybkością niż zakładano. Powodem miałaby być nieokreślona masa, która trzyma je razem; w przeciwnym wypadku bowiem oddalałyby się od siebie. To, z czego dokładnie składa się ta niewidzialna, ciemna materia, i czy są to jakieś egzotyczne cząsteczki, czy też wielkie ciemne obiekty – pozostaje tajemnicą.

Zgodnie z teorią wielkiego wybuchu – podstawową teorią opisującą powstanie wszechświata – początek wszystkiego leży w tzw. osobliwości (singularity). Osobliwościami nazywa się teoretyczne punkty w przestrzeni, gdzie gęstość, grawitacja i zakrzywienie czasoprzestrzeni są nieskończone. Ponieważ nie rozumiemy praw fizyki, którymi rządzi się osobliwość, kosmologowie nie odtwarzają historii wszechświata od momentu zerowego. Zamiast tego zastanawiają się, co stało się natychmiast po wielkim wybuchu. Zaraz po narodzinach wszechświata struktura czasoprzestrzeni powiększyła się niewyobrażalnie. Po około czterech sekundach, z mieszanki gorącego gazu i promieniowania, powstały protony, neutrony i elektrony, które tworzą strukturę znanej nam materii wszechświata. Po trzydziestu minutach, reakcje jądrowe zatrzymały się; hel stanowił około jedną czwartą masy wszechświata, pozostałe trzy czwarte wypełniał wodór. Dziś takie same proporcje mają tylko najstarsze gwiazdy.

Z biegiem czasu grawitacja zaczęła spowalniać proces rozszerzania się wszechświata. W połowie lat dziewiędziesiątych zespoły naukowców postawiły sobie za zadanie zbadanie tego procesu. To co odkryły zaszokowało cały naukowy świat. Rozszerzanie się wszechświata nie spowolniło, ale przyśpieszyło!

Zakładając, że rozszerzanie się wszechświata przybrało na sile, należy również założyc działanie siły antygrawitacyjnej, która by ten proces napędzała. Wygląda na to, że zasilana jest ona przez tajemniczą ciemną energię promieniującą z głębi kosmosu. Przeprowadzone ostatnio obserwacje teleskopem Hubbla, a także innymi urządzeniami rzeczywiście sugerują, że ogromna część kosmosu – jakieś 70 procent - zbudowana jest z ciemnej materii. Widzialna materia wypełnia go natomiast tylko w niewielkim procencie. Okazuje się więc, że wszechświat nie jest pustką. W zasadzie cały kosmos składa się z substancji, o których nic nie wiemy.

Ciemna energia jest niezwykle istotnym elementem wszechświata, od której zależeć będzie jego los. Jeśli będzie ona stabilna, wszechświat nadal będzie rozszerzał się w nieskończoność. Jeżeli natomiast energia ta okaże się niestabilna, wszechświat będzie rozszerzał się z niekontrolowaną prędkością, która rozerwie materiał z którego zbudowana jest czasoprzestrzeń, aż do ostatniego atomu. Innymi słowy kosmos w końcu się rozpadnie. Jeśli natomiast ciemna energia byłaby dynamiczna wszechświat mógłby stopniowo się zmiejszać, skurczając się do postaci „wielkiego kolapsu”. Być może tylko po to, by ponownie zacząć się rozszerzać…

 

Źródło: “National Geographic: The New Universe. Here, now and beyond”. Washington, 2010. Tlumaczenie własne.